Flauwvallen

Het kan je zomaar overkomen. Eigenlijk voel je je prima, maar dan ineens wordt het je zwart voor de ogen, breekt het zweet je uit en verlies je het bewustzijn. Eventjes maar, want na een paar seconden kom je vanzelf weer bij. Flauwvallen is gelukkig vaak te voorkomen. Hoe? Dat lees je hier.

Wat is het?

Flauwvallen is een spontaan optredende, kortdurende, zichzelf herstellende bewusteloosheid. Meestal duurt de bewusteloosheid niet langer dan enkele seconden. De medische benaming van flauwvallen luidt vasovagale collaps.
Flauwvallen gaat gepaard met:
1. Een plotselinge daling van de bloeddruk.
2. Een vertraging van de hartslag.
3. Een verwijding van de bloedvaten in de benen.
4. Een verzameling van bloed in de benen.
5. Een kleinere aanvoer van bloed naar de hersenen.

Wat zijn de symptomen?
Als je gaat flauwvallen kun je last krijgen van een onbehaaglijk gevoel of misselijkheid. Het kan je zwart voor de ogen worden. Soms voel je je licht in het hoofd en word je bleek en zweterig. De bewusteloosheid duurt vaak maar enkele seconden. Daarna kom je meestal vanzelf weer bij, maar blijf je je vaak nog wel slap voelen. Flauwvallen kan gepaard gaan met schokken in de armen of benen.

Waardoor komt het?

Risicofactoren zijn:
1. Lang staan, al dan niet in dezelfde houding (ballenkinderen, lijnrechters) en/of in de zon (publiek);
2. Slaapgebrek
3. Stress
4. Heftige emoties
5. Zien van bloed
6. Gebrekkige conditie
7. Te weinig zoutgebruik
8. Slechte luchtcirculatie
9. Drukte
10. Overslaan van het ontbijt
11. Alcoholgebruik de avond ervoor
Flauwvallen komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en het meest bij meisjes van rond de vijftien jaar.

Belangrijkste advies: rust en opletten
Als iemand is flauwgevallen, kun je hem het beste enkele minuten plat laten liggen, met het hoofd zo laag mogelijk en de benen omhoog. Zorg ervoor dat zijn luchtwegen vrij zijn en houd zijn kleur, pols en ademhaling en in de gaten. Laat hem niets drinken zolang hij niet volledig bij bewustzijn is. Is hij bijgekomen, laat hem dan rusten, afkoelen in de schaduw en frisse lucht en zelfstandig iets te drinken nemen. Is er twijfel? Laat dan een arts of ambulance komen.

Let op!

Er kunnen ook andere oorzaken zijn van een plotselinge bewusteloosheid, zoals een hartaandoening, een epileptische aanval, een suikertekort bij diabetes, een TIA of ernstig bloedverlies. Vaak zijn er dan ook bijkomende symptomen. Denk aan schuim op de mond, tongbeet en urineverlies. Ook houdt de bewusteloosheid dan vaak langer aan dan enkele seconden. Waarschuw in die gevallen altijd een arts. Dat geldt ook als iemand flauwvalt tijdens het sporten.

Tips om flauwvallen te voorkomen
1. Zorg voor voldoende slaap en rust.
2. Ga vlak voor een belangrijke wedstrijddag geen avondje stappen.
3. Drink tijdens het sporten een sportdrank.
4. Blijf na een intensieve training niet plotseling stilstaan, maar loop nog even rustig uit (cooling-down).
5. Ballenkinderen en lijnrechters moeten regelmatig wat drinken, hun benen blijven bewegen, op hete dagen een pet dragen en regelmatig gewisseld worden.
6. Vaak kun je flauwvallen voorkomen door als je het voelt aankomen je benen te kruisen en je been- en buikspieren aan te spannen (zowel zittend als staand).
7. Andere manieren om flauwvallen te voorkomen zijn (afhankelijk van de situatie): je hoofd tussen je knieën doen, even gaan liggen of naar buiten gaan.